Kɔgɔji wuleman kurunw: Houthis ye binkanniw lalɔ ni lasɔmini ye

Nov 14, 2025

ci

Houthis ye baji wuleman jagokɛlaw ka kurunw binkanniw lalɔ, saan 2 kurunw ka gwɛlɛya lalɔra

 

Yemen Houthi murutininw y’a yira ka gwɛ Nowanburukalo tile 12, saan 2025, kɔgɔji baara minw tun be kɛra Isirayɛli kan, u jɔra ani Isirayɛli kurunw datuguli bɔli, o ye saan fila ɲɔgɔn -kurunko gɛlɛya min ye diɲɛ jagoko jɔnjɔn dɔ tiɲɛ, o laban ye.

O latigɛli kɛra Husiw ka ladilikanw kɔ minw tun fɔra ka kɔn. Ɔkutɔburukalo tile 12, o jɛnkulu ka politiki biro mɔgɔ dɔ y’a fɔ k’u bena binkanniw lalɔ Isirayɛli-kurunw kan kɔgɔji wuleman kɔnɔ ni Isirayɛli ye Gaza marifaci dabila sariya labato. Nowanburukalo tile 9, Husiw y’a lasɔmi k’u bena binkanniw daminɛ tugun ni marifaci dabilara. Nka, o jɛnkulu ye sinsin kɛ ni sarati dɔ ye: “An be yiriwaliw kɔlɔsira koɲuman ani an b’a fɔ ko ni juguw y’u ka kɛlɛ daminɛ tugun Gaza kan, an bena kɔsegi an ka sɔrɔdasi baara la siyonɛsi jamana kɔnɔ, ani an bena Isirayɛli ka kurunboli bali tugun baji wuleman ni Arabu baji kɔnɔ.”

Saan fila-gɛlɛya ye bɔnɛbaw lase mɔgɔw ma. Foroba kunnafoniw b’a yira ko jagokɛla kurun 100 ni kɔ minw tun be tɛmɛna Kɔgɔji Wulinin fɛ, u binna, 4 tununa ani caaman minɛna, o kɛra sababu ye ka kurunbolila 8-9 faga. Sanni o gwɛlɛya ka se, dɔrɔmɛ miliyari kelen ɲɔgɔn tun be tɛmɛ Kɔgɔji Wuliman fɛ saan o saan—o ye diɲɛ kɔnɔ baji jago siraw dɔ ye min ka gwɛlɛ ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan. Houthis ka binkanniw y’a to kurunfeereyɔrɔbaw i n’a fɔ Maersk ni MSC ye sira wɛrɛ ta ka tɛmɛ Cape of Good Hope fɛ, ka tile 5-7 fara tɛmɛ wagati kan ani ka doni musakaw yɛlɛma ni 20%-30% ye Moyɛn Azi siraw kan, ka kabiniw dɛsɛ kosɛbɛ.

Kurunboli baarakɛlaw y’o koo jaabi ni jigiya ni kɔlɔsili ye. CMA CGM ka 17 859 TEU konteyinɛri kurun ye Suez baji tɛmɛ ka ɲɛ ɔtɔburukalo tile 25, o kɛra kurunba fɔlɔ ye min be 18 000 TEU-klasi la min ye sira daminɛ tugun saan fila kɔnɔ-o ye kɔrɔbɔli jɔnjɔn ye baji wuleman lakanali kan. Nka, baarakɛyɔrɔ fanba be to ka hakili sigi. Kɔgɔji lakanali lɔnbaga Martin Kelly y'a fɔ ko, "Kabini Nowanburukalo tile 11, farati min be sɔrɔ Houthiw ka binkanniw kan kurunw kan Kɔgɔji Wulinin na, Aden baji daa la, ani marabolo wɛrɛw la, o jigira kosɛbɛ. O bɛɛ n'a ta, hali n'o binkanni jɔra, Houthiw bele be se ka misili binkanni kɛ, kurunw kan, ani jagokɛlaw ka kurunw kan." Baarakɛyɔrɔ dɔw i n’a fɔ Wallenius Wilhelmsen ani Tailwind Shipping Lines ye wagati jan ta kɔgɔji wuleman siraw daminɛ kokura, k’a sinsin a kan ko marifaci dabilali be se ka kɛ cogo min na kalo nataw la, u ka ɲi k’o sɛgɛsɛgɛ ka ɲɛ, ani k’a filɛ ni kurunw be se ka kɔrɔbɔ.

A ka c’a la, doni musakaw tɛ se ka segi ka kɛ i n’a fɔ a tun be cogo min na ka kɔn-gɛlɛya ɲɛ, k’a sababu kɛ kɛlɛ faratiw ka asiransi caya ye ani bɛnkan minw kɛra wagatijan kɔnɔ ka sira yɛlɛma, donibilabaga dɔw y’u bolonɔ bila o la. Kɔrɔfɔli la, Husiw ka baara jɔli be kɛ ni Gaza marifaci dabilali ye-o kɔrɔ ye ko Kɔgɔji Wuliman kurunw lakanani be bɔ pewu Isirayɛli ka lɔyɔrɔ basigili la Gaza fan fɛ. O kɔsegi cogo kɔrɔ la, o sabatili ma lɔn, o sirinin be yiriwaliw la Gaza mara la.

news-800-526

A’ ye ɲiningali kɛ .